Çocuklarda Stres ve Özgüven III | Hamile ve Anne
Kolik Nedir? Nasıl başa çıkılır?
Düz veya İçe Dönük Göğüs Uçlarının Tedavisi (Niplette)
Bezi Bırakma ve Psikoloji Gelişim
Bebeklerde Gaz Sancısını ve Koliği Gidermenin Yolları
Çocuklarda Stres ve Özgüven III
07 Ocak 2013

Merhaba,

KKBÇE’de düzenlenen seminerde Nilüfer Devecigil’den dinlediklerimize devam. İlişki odaklı yaklaşımı ilk bölümde, stres regülasyonunu ikinci bölümde yazmıştık. Yorumlarda örnek vermemizi istemişsiniz. Hay hay, örnekler üzerinden çocuğumuzla nasıl ilişkide kalabileceğimize bakalım.

Yenidoğan  Regülasyonu

Yenidoğan bir bebek ile kurduğunuz ilişki çok önemli, zira para-sempatik fonksiyonu olmadan doğan bebekler kendi kendini sakinleştiremez. Bu yüzden minikleri yan odada ağlatmak çok sakıncalıdır.

Çocuğunuz küçükse, özellikle 6 aydan küçükse üzülüp ağladığında yanında biri yoksa onun için – Nilüfer Hn. öyle dediği için söylüyorum- “ölüm” gibi. Korkmayın çocuğunuz ağlamaktan katılmaz, yeter ki siz yanında olup, onun regüle olmasına yardım edin.

Bebeğinizi sakinleştirmenin yolu sizin iç huzurunuzdan geçer. Siz regüle iseniz, kucağınıza aldığınızda bebeğiniz sakinleşir.

Yenidoğan bir miniğin beynindeki her nöron, 10.000 başka nöronla bağlantı sağlar. Bu ilk 6 ay boyunca çok yoğundur. Emzirilen, altı değiştirilen ve ebeveyninden bakım alan bebek, bu esnada çok fazla şey öğrenir.

Doğanın mühendisliği miniğimizle kurmamız gereken ilişkiyi bizim için tasarlamış zaten. Biliyorsunuz bir yenidoğan onu emziren annesinin gözlerine kadar görebiliyor. Emzirirken bebeğinin gözlerine bakan anne, onun ihtiyaçları için yanında olduğunu ve onu sevdiği mesajını iletir. Mesajı alan çocuk sakinleşir ve öğrenmeye devam eder.

Diyelim bebeğiniz şiddetle ağlamaya başladı. Kucağınızda, ancak kafasını başka yöne çeviriyor ve sizinle iletişimi kopuyor, parmağını emiyor. Bu durumda şöyle yapabilirsiniz:

  • Kalbi ve nefesi sakin bir anne olarak, bebeğinizin başını kendinize çevirip göz teması kurun ve ona şefkat dolu sözler söyleyin. Ağlaması şıp diye kesilecektir.
  • Siz o an çok stresli ya da uykusuzsanız, bırakın regülasyonu düzgün olan kimse o alsın kucağına; babası, anneannesi, teyzesi, artık o an en huzurlu kimse.
  • Yenidoğanlar özellikle kayıp trimester’ı tamamladıkları ilk 3 ay boyunca bolca ağlarlar. Bu da anneleri bazen strese sokar. Uyutayım diye odaya giren annelerin bebekle beraber ağlamaya başladığını biliyoruz. Çok stresli veya yorgunsanız, çocuğunuzu uyutmaya çalışmayın.

Çocuk-şahi dönemin anneleri için iyi haber…

Anne olarak sizin ihtiyaçlarınız ve sınırınız da çok önemli. Bir ilişkide sadece tek taraf varsa, o sürdürülebilir bir ilişki olamaz. Sadece bebeğiniz varsa, o zaman siz olamazsınız. Sınırınızı bilin ve ona saygı duyun.

Anneyi en zorlayan konulardan biri de ayrılık konusu.

  • Onun yanından ayrılmanız gerekiyorsa kaçmayın. Bir oyuna dalmışsa bile gitmeyin, sonra ‘annem kaybolabilir’ korkusu geliştirebilir.  Hayatının en önemli insanının gideceğini bilmek, minik meleğinizi çok yıpratır. “Evet biliyorum gitmemi istemiyorsun. Anne işe gitme, üüü” diye onu taklit edin. Biliyor musunuz, ağlamayı kesip size gülebilir bile!

Bebeklerin Priz Merakı

1 yaşındaki çocuk ev kuralını anlamaz. Siz hayır deseniz de o prizi merak edecek. Prizi güvenli hale getirin, ona benzeyen başka bir şeyle oynamasını sağlayarak merakını tatmin ederseniz, küçük kaşifiniz bu tehlikeden uzak durabilir. Onun benzer meraklarına güvenli hale getirdiğiniz bir alan tanıyın.

Bak Mahsus Yapıyor

Evden birini ya da kendinizi ısrarla yasakladığınız şeye giden çocuğunuza “Bak mahsus yapıyor”derken hatırlıyor musunuz? Bakın bu ‘mahsus yapma’nın bilimsel bir açıklaması varmış:

Priz örneğinden gidelim. Emekleyen velet prize gitti. Siz cıs/yapma/hayır/tehlikeli o meleğim dediniz ama nafile. Çocuğunuzun doğa tarafından yüklenen yazılımı onu oraya tekrar gönderecek. Zira merak olmasa, kabul günlerimizi mağaralarda yapmaya devam ederdik.

Siz stres oldunuz, o da bunu anladı. Şunu yapacak: Sizden yüklendiği stresi üzerinden atmaya çalışacak. Bunun uzantısında da en doğal tepkilerden birini verip gülecek, ‘mahsus yapıyor’ dediğimiz an tam burası. Siz ne yapacaksınız? ‘Sana kaç kere dedim prizi ellemeee!’ cümlesini kapı dışarı edip, kendinizi regüle edeceksiniz. Ona merakını sakinleştirebileceği başka bir tecrübe sunacaksınız.

Diyelim minik, yer çekimini sizin emekle yaptığınız organik pirinç pilavı öğreniyor. “O pilavı Afrika’da çocuklar bulamıyor” tiradını değil, elinizdeki tahta kaşığı yere atacaksınız. “Pilavı değil şu oyuncağı / kaşığı atalım. Bakalım elimizden düşünce ne oluyor?” önermesi ona ihtiyacı olan keşif alanını tanıyacak. Bunu yaparken eğlenip beraberce keyif alacak olursanız, inanın o pilavı tekrar yere atmayacak. 

Oyuncağım Kırıldı

Şimdi biraz daha büyücek çocukların yaşayabileceği strese bir bakalım. Örneğin oyuncağı kırılınca ağlayan yumurcak ne yaşar? Ona nasıl yaklaşmalı?

Dünyadaki en önemli şeyin az önce kırılan dinozoru olduğunu düşünen bir yumurcağın sağ beyni taşar ve ağlamaya başlar. Sol beyni inşa halinde, sağ beyni taşan bir çocuğa şöyle davranmanız sorunu çözebilir:

  1. Kendinize bakın, regüle misiniz? Sakin değilseniz, ona faydanız olmaz. Önce siz sakinleşin.
  2. Ne cümle kurduğunuz çok önemli değil. Bu onun zor bir anı ve sizin onu anlamanız lazım.  Sakin halinizle yanında olun, boyuna inin, göz teması kurun, duygusunu yansıtın.
  3. ‘Üzüldüğün şeye bak, gider sana yenisini alırız’ demeyin. Bu çocuğa o dinozorun onun için neden önemli olduğunu anlamadığımızı söylemek demek. Aslına bakarsanız da, tek bir amacı var, o da çocuğun ağlamasını bir an önce bastırmak. Bu durumda bir çocuk için en gerekli şeyi –empatiyi- kuramamış oluruz.
  4. Çocuklar yeni bir oyuncak değil, oyuncağı kırıldığı için üzüldüğünü anlamamızı isterler. “Oyuncağın kırıldığı için üzüldün, onunla oynamayı seviyordun” deyin. Bu onun duygusunu yansıtmaktır ve çocuk anlaşıldığını hisseder.
  5. Bedenine saygı gösterin, istemiyorsa sarılmayın. “Bu oyuncak senin için önemli, kırıldığı için üzgünsün” diyebilen bir anne empatiye girmiştir, toleransı vardır. Yani beyin ve zekanın olduğu bir ortamı yakalamıştır. Çocuğu ile şimdi konuşabilir.

Regüle bir insan bakın şunu bile yapabilir:

Ancak o oyuncağı kardeşinin kafasında kırmış ise, siz de tolerans dışında iseniz, akıl yoktur. Çok sinirlenmiş, gözünüzü ona vuracak kadar karartmış olabilirsiniz. Regüle olmadığınızın farkında olun ve ‘pencereye’ gelin. İçinizdeki küçük çocuk ile çalışın. Enerji midenizde veya göğsünüzde ateş tutuşturabilir veya kelebekler oynatabilir.

Böyle bir durumda içinizdeki çocukla nasıl konuşabileceğinize sonraki yazımızda bakalım. Çocuğumuzla nasıl oynayacağımıza, kardeş kavgasında yapabileceklerimize ve çocuğun korkularıyla nasıl başa çıkacağımıza da…

 





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>





Bu sitede verilen bilgilerin profesyonel doktor tavsiyesi yerine geçmeyeceğini unutmayınız. Eğer ciddi belirtiler ve doktor tavsiyesi gerektiren durumlar söz konusuysa doktorunuza danışınız. Philips AVENT bu bilgilerin yanlış amaçlarla kullanılması sonucunda olabilecek herhangi bir zarardan dolayı sorumlu tutulamaz.

GİZLİLİK POLİTİKASI

YASAL UYARI
Bu blogdaki tüm fotoğraflar ve yazılar Philips AVENT'e ait olup, izinsiz kopyalanması ya da herhangi bir yerde kullanılması 5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNUNA göre yasaktır. İzinsiz kullanım durumunda gerekli yasal işlemler başlatılacaktır.